Hesap makinesini önünüzden alıp, bir bilim adamı edasıyla acayip tavırlar eşliginde tuşlara ardı sıra basan, işini bitirdikten sonra da makineyi tekrar önünüze atan ve "al, bak bakalım" diyen tipler var. Alıp baktıktan sonra anlam veremeyip "ne ki şimdi bu" diye sordugunuzda ise makineyi ters çevirip yazdıgı o anlamsız, saçma kelimeyi gösterirler size. "Leblebi"...
eğer hesap makinesi kullanamıyor olsaydık, yine de bu sorunun yanıtını bulmayı deneyenemiz çıkar mıydı? diyelim ki çıktı. peki ya kağıt kalem kullanmak da yasak olsaydı? bu soruyu zihinden yapabilecek cengaver var mıdır acaba?
evet var. tanıştırayım. alexis lemaire. kendisi fransa'da yaşıyor olup, anlaşılacağı üzere matematik ile hayli içli dışlı biridir.
başlıktaki sayı, (yazıyla: iki katrilyon üç yüz doksan yedi trilyon iki yüz yedi milyar altı yüz altmış yedi milyon dokuz yüz altmış altı bin yedi yüz bir) bilgisayar tarafından rastgele üretilmiş bir sayı. lemaire'in bu sayının 13. kuvvetini zihinden hesaplaması yaklaşık 1 dakika sürmüş. sonuç tam 200 basamaklı bir sayıymış.
Khipular, 0,5 - 0,7 cm kalınlığında bir ana sicim üzerine daha ince sicimler ve bazen onlara da daha daha ince sicimler tutturularak oluşturulmuş. Bu ince sicimlerden 1500 farklı çeşit var. Hepsi farklı anlamlar ifade ediyor. Bu güne kadar yapılan araştırmalarda bu sicimlerin hesaplama yapmak, muhasebe kayıtlarını tutmak için kullanıldığı ortaya çıkarıldı. Hatta khipuların bilgisayar mantığının temeli olan ikili tercihler sistemi olduğu görüşünü savunanlar da var.
tamam hesap makinesi diye süper bir buluş var. hatta burda çok ilginç bir hesap makinesi (!) bulunmakta.
ama sayılarla işlem yaparken bir nesne kullanmadan sadece kağıt ve kalemle küçük hileler bulmak ayrı bir zevk olsa gerek.
şu videoda gösterilen yöntem gerçekten çok zevkli, ancak çok büyük sayılara uygulamak bir hayli uğraş gerektiriyor.
burdaki videolarda (1,2,3) da büyük sayılarla işlem yapma pratikleri ayrıntılı bir şekilde veriliyor. sonuç olarak kolay matematik hilesiz, kısa yolsuz olmuyor galiba.
Artık Google'ın yaptıklarına yetişebilecek deyim kalmadı sanırım Türkçe'de. (Ha, belki Google bulur.) Son oyuncakları, Google Calculator, yani "Google Hesap Makinesi", inanılmaz bir araç. (Son cümledeki sıfat kullanımı ilk cümleye gönderme sayılabilir.)
Cümle aleme hayırlı uğurlu olası hesap makinemiz, "2+2 nedir?" gibi basit aritmetik soruları cevaplayabildiği gibi "e üzeri i çarpı pi artı bir" gibi bir sorunuza da 0.63 saniyede "buldum ben" diyebiliyor.
