hafif.org

Dünyanın elektrikle tanıştığı yıllar. Bu tanışıklığı sağlayan büyük kaşif Edison elektriği bulmasaydı ne olurdu halimiz? Elektrik mumdan veya gaz lambasından kurtuluştu ilk zamanlarda. Daha sonra tahmin edilemez olanaklar sundu insanlığa. Peki elektrikle ölüm nerden akıllara gelmişti? Dünyada çığır açan bu buluş insanlığın yararına değil miydi hep? Bu fikir elektriğe kapılıp ölen bir hayvanı gören ve ne kadar kolay bir ölüm olduğunu düşünen Amerikalı diş hekimine ait. O yıllarda tesadüf bu ya New York eyalet hükümeti ölüm cezalarının infazında daha az eziyet verecek bir şekli araştırmaya başlamış. Şahit olduğu olayı senatodaki arkadaşlarına anlatan diş hekimi yeni infaz yöntemi olarak elektriğin kullanılması fikrine öncülük etmiş ve bir komite kurulmuş. Komite yeni infaz yöntemini geliştirmesi için Edison'la anlaşmıştı. Edison ve ekibi idam mahkumlarının alternatif akım verilerek öldürülecekleri bir proje geliştirdiler. Ne var ki Edison tüm şöhretini doğru akım(DC) üzerine yapmıştı. Peki bu projede neden alternatif akım kullanmak istemişti? Bu o yıllarda Amerika'da yaşanan elektrik savaşlarının bir uzantısıydı. Edison Amerika'da tüm elektrik sektörünü elinde tutuyordu. Westinghouse alternatif akımı(AC) bulana dek Edison’un tek rakibi gaz yağıyla çalışan lambalardı. Alternatif akım doğru akımla kıyaslandığında daha ekonomik ve pratikti. Alternatif akımın kullanım alanı artarsa Edison o zamanki şöhretini ve sektördeki tekliğini kaybedebirdi. Bu yeni infaz şeklinde alternatif akım kullanılarak, insanların alternatif akımla kolaylıkla ölebilecekleri ispatlanacak ve doğru akımın şöhreti korunmuş olacaktı. Bu amaçla bir sürü hayvan alternatif akım verilerek öldürüldü. Hepsi de kolay ölmüş görünüyordu. Hayvanlar kolay öldüyse insanlara da uygulanabilirdi bu yöntem. Ne de olsa onlarca buluş yapmış bir bilim insanı vardı işin içinde. Bu yeni infaz şekli hükümet tarafından kabul edildi. Edison elektrikli sandalyeyi dizayn etti tek eksik alternatif akım üretecek bir motordu. Westinghouse, böyle bir çalışmada yer almak istemediği için kendi ürettiği motoru vermeyi reddetse de Edison ve ekibi bir şekilde ikinci elden bir AC motor bulmayı başardılar. Westinghouse ne kadar uğraşsa da bu işe adının karışmasını önleyemedi. Mahkumlar arasında elektrikli sandalye ‘Westinghouse’ olarak nam yaptı.