hafif.org

NTVMSNBC’nin dünkü haberinde Dünya Bankası tarafından hazırlanan Türkiye’de İşgücü Piyasası Raporu ve onunla ilgili konferansta açılış konuşmasını yapan Dünya Bankası Türkiye Direktörü Andrew Vorkink’in sözlerine yer verilmiş.
Vorkink’in konuşması içerisinde söylediği, “Ekonomik büyüme gibi istihdam yaratımı da kazara ortaya çıkmaz” iyi bildiğimiz fakat belki de birilerinin bize hatırlatmasına ihtiyaç duyduğumuz bir cümle.
Türkiye’de %10,6’dan %11,2’ye artan işsizlik oranları konuşulurken, rapor pek değinmediğimiz, çalışma yaşındaki nüfusun iş gücüne katılım oranına dikkat çekiyor. Son on yılda iş gücü arzı 3 milyon 884 kişi artış gösterirken, çalışma yaşındaki nüfus içerisindeki istihdam oranının %44’e olduğunu vurguluyor.
DİE’nin 2004 yılına ait istatistiği 49 milyon 906 bin çalışma yaşındaki nüfus ve buna karşın 21 milyon 791 bin istihdam ile bu oranı doğrular durumda.
DİE’nin aynı raporu daha çarpıcı bir gerçeği gösteriyor. Buna göre çalışma yaşındaki kadın nüfus içerisindeki istihdam oranının %23. OECD’nin 2005 yılında yayınladığı bir rapora göre kadınların istihdama katılım oranına dair tablo aşağıdaki gibi.

Görüleceği üzere, Türkiye’de, 2004 yılı itibarıyla, kadınların istihdama katılım oranı %27,7'ye gerileşmiş iken, OECD ülkeleri arasında kadınların %50’den daha az oranla istihdama katıldığı başka bir ülke yok.
Bir ülkenin gelişmişliği arttıkça, çalışma yaşındaki nüfusun, özellikle çalışma yaşındaki kadın nüfusunun iş gücüne katılma isteği de beraberinde artacaktır, artmalıdır. 15 AB ülkesinde bu oranın ortalamasının %65 oluşu, ekonomik büyüme devam edereken bizim de ulaşmaya ihtiyaç duyacağımız seviye konusunda fikir vermektedir.
Rapor AB Lizbon hedeflerine göre 2010 yılına kadar 14 milyon istihdam yaratmamız gerekeceğine değinirken, istihdam yaratma olanağımızın 1,5 milyonu geçemeyebileceğine dikkat çekiyor.
Bu konuların önemini hükemetimiz de hatırlamış durumda. Dünya Gazetesinin bugünkü haberinde Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener “yeni kamu yatırımlarının tamamlanması ile 2006-2008 döneminde 1.6 milyon yeni istihdam yaratılacağını öngördüklerini” söyleyerek istihdam artışına verdikleri önemi göstremeye çalışırken, yine Dünya Gazetesinin bugünkü bir başka haberinde Devlet Bakanı ve Başmüzakereci Ali Babacan, “istihdam yaratmak adına makro ekonomik dengeler feda edilmez” şeklinde verdiği beyanat ile, sanki herhangi bir istihdam yaratıcı politikanın, makro dengelere tehdit unsuru oluşturabileceği izlenimini vererek, istihdamın önceliklerinde olmadığını bir kez daha göstermektedirler.
Türkiye’nin önünde istihdamla ilgili bir sorunu daha var. Son yıllarda yaşadığımız hızlı büyüme karşın istihdamda yeterli iyleşme sağlanamamasının nedenleri arasında, gelişmiş ülkelerin standardlarına göre çok düşük olan üretkenlik ve verimliliğimiz de büyümeye pararlel olarak iyileşiyor olması da yer alır.

Yine OECD’nin raporuna dönecek olur isek Türkiye tüm OECD ülkeleri içerisinde işçi üretkenliği en düşük ülke. Bu konuda gelişmiş ülkelerin ortalamasını yakalamaya çalışmak demek daha uzun yıllar küçük bir istihdam artışı ile hızlı ekonomik büyümeyi sürdürmek demek.
Bu ekonomik değişimler ülkemiz için olumlu değişimler. Ancak istihdam ise göz ardı edemeyeceğimiz kadar çok önemli bir sosyal sorunumuz.

Ülkemizdeki çalışma yaşındaki nüfus içerisindeki istihdam oranının, gelişmiş ülkeler ortalamasına göre fevkalade düşük olmasına karşın OECD raporuna göre, işsizlik sıralamasında ilk dört içerisindeyiz.
Bugün bu sorunun boyutu yeterince iyi göremememizin nedeni çalışma yaşındaki nüfus içerisindeki iş gücü oranının da çok düşük olmasıdır. Ancak önümüzdeki yıllarda iş gücü oranındaki artış, istihdamdaki artışın çok üzerinde olacak ve işsizlik boyutları kestirilmesi zor bir sosyal sorun olarak karşımıza çıkacaktır.
Ekonomik iyileşmeler sosyal sorunları da kendiliğinden çözecektir yanılgısından kurtulmalı ve hükümetten istihdam artıcı politikaların diğer ekonomik iyileşmeler için koyulmuş olan hedeflerden daha az önemli olmadığını hissettiren kararlar beklemeliyiz.