hafif.org - etiketler: duyu

Anosmi: Koku Duyusu Yitimi - 2

kapuska — Wed, 09 Jul 2008 06:00:00 GMT

Serinin başı için buradan... Beş duyumuz içinde üvey evlat muamelesi yapsak da kokusuz bir hayat, karanlık ya da sessiz olanı kadar çekilmez. Belki dışardan farkedilmediği veya devlete ekonomik bir yükü olmadığı için es geçiliyor ama araştırmalara göre Amerikan nüfusunun % 1’ine ve 50 yaş üstü kişilerin %24’üne yakını kısmi de olsa koku alamıyor. Koku alamamak aynı zamanda tat duyumuza da ket vuruyor. Dil dört temel tadı almaya devam da etse koku duyusu olmadan yediğimiz çilek tatlı ve sulu bir şeye, varken de birşeye benzemeyen karnıbahar ve kereviz hiçbir şeye benzemeyecektir. Bunun haricinde koku hafızayla da yakından ilgilidir. Beyin, insan yaşamını sürdürebilmek adına önemli kabul ettiği kokuları unutmaz. Bu beslenebilmek, zehirlenmemek, anne, eş ve çocuk bulmak ve tehlikelerden kaçmak adına evrimsel açıdan en eski görevlerden biridir. Evrimsel diyoruz, çünkü insan koku genlerinin çoğu on milyon yıldan daha eski olmakla beraber bu genlerin bir çoğu günümüzde artık çalışmıyor. Ancak buna rağmen insan genomunun %3’ü gibi yüksek bir oranı kokuları ayırt etmek üzere görev yapıyor. Koku alabilmek, diğer taraftan,sağlık ve sosyal bir yaşam için de gerekli. Duman, gaz sızıntısı ya da bayatlamış yiyeceklere karşı koku duyusu vücudumuz için bir erken uyarı sistemiyken, yokluğu durumunda farkına varamayacağımız vücut kokuları sosyal felaketleri de engeller. Dahası kokunun eş seçiminde çok önemli bir rolü vardır. Her insan genetik olarak belirlenmiş, feromon dediğimiz sadece kendine ait bir koku taşıyor. Etkileri kesin olarak henüz anlaşılamamışsa da çiftleri birbirine yaklaştırdığı, uyum ve mutluluk halini arttırdığı bir gerçek. Anosmiden önce nasıl koku aldığımızı da incelemek lazım. Koku duyusu burun boşluğu tavanında yerleşmiş bir pul büyüklüğündeki koku bölgesine (Olfactory Epithelium) hava içerisindeki koku moleküllerinin ulaşması ile başlıyor. Burun içerisindeki bu koku bölgesinde beş milyon kadar koku alıcı hücre (epithelial cells) var. Bu hücrelerin sayısı farede on, tavşanda yirmi milyon iken bir av köpeğinde 200 milyona kadar çıkıyor. Koku molekülleri burun içerisinde dolaşan hava ile beraber koku bölgesindeki sadece kendilerine uyan koku reseptörlerine bağlanmayı başarabildiklerinde koku algılanması başlıyor. Bu uyarı 3-4cm.’lik bir sinir iletimiyle (olfactory nerves ve olfactory tract) beyindeki koku merkezine ulaştığında beyin daha önceki deneyimlerle belirlenmiş olan şifreleri çözerek kokuyu tanımamızı sağlıyor. Tüm diğer sinirlerden farklı olarak koku sinir uçları kendisini uyaranla doğrudan kendisi karşılaşıyor, bir başka deyişle beynin kafatasından dış ortama açık olduğu tek yer burun içerisindeki koku sinirleri bölgesi.

devamını oku »

ilgili yazılar

bu yazı kapuska tarafından hafif.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

etiketler: anosmi, anozmi, anosmia, koku, duyu, duyu kaybı, hiposmi, hyposmia, kallman, parkinson, alzheimer, evrim, genom, genetik, feromon, olfactory, epithelium, epithelial, nerve, polip, polyp, kokain

Anosmi: Koku Duyusu Yitimi - 1

kapuska — Mon, 07 Jul 2008 06:55:00 GMT

- Öyyk, iğrenç kokuyor! O veya bu şekilde yukarıdaki gibi bir tepkiyi muhakkak bir durumda vermişizdir. Ben, üniversite hayatımın üç senesini altyapı şebekesi olmayan ve zırt pırt kuyularının taştığı bir yerde yaşamış olarak bol bol verdim. Ancak insan kendi başına gelmeden ya da sevdiği biri muzdarip olup empati kuramadığı sürece, aslında herhangi bir duyusunu yitirmenin ne kadar rezalet bir durum olduğunu anlamıyor. Halbuki anosmiyi ilk duyduğumda en başta benim de aklıma yukarıdaki tepkim gelmişti: ne güzel! Ama insan araştırdıkça ve düşündükçe keşfediyor: çiçek kokusu yok, yağmur sonrası toprak kokusu yok, mantımın üzerindeki tereyağın kokusu yok, kahvemin kokusu yok, yok, yok... SEVGİLİNİN kokusu yok! En çok koyanı: öpebildiğin ama koklayamadığın bir çocuğun VAR! Belki bu yüzden bardağın dolu tarafını görmeye meyilliyiz. Detayına inersek dayanamayacağımız için...

devamını oku »

ilgili yazılar

Anosmi: Koku Duyusu Yitimi - 2 (13)
patrick süskind- koku (5)

bu yazı kapuska tarafından hafif.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

etiketler: anosmi, anozmi, anosmia, koku, duyu, duyu kaybı

patrick süskind- koku

astral — Tue, 27 Feb 2007 11:21:00 GMT

Ey hat!Koku vizyona girmiş. Rahat bin kitap okumuşumdur. Klasiklerin çoğu hafızamdan silindi. Koku kaldı. Daha okurken görmüştüm her sahnesini.

Nefis bir dili vardı ve etkileyicilik. Kokunun duymanın etkileyiciliğine kapılmıştım iyi koku alan biri olarak... ‘Ey hat! Koku vizyonda’ dedim kardeşime. Acil gitmeliyiz! Acaba kitabın tadını verir mi? Veremez dedi içimde bir ses. Kitap o kadar güzeldi ki, o lezzet zor dedi. Oysa umarım o lezzeti verir diyerek tuttum sinemanın yolunu... Romanın arasında kaybolduğum gibi kaybolacak mıydım, filmin arasında akıp gidecek miydim, dim, dim???....??? Çok sevdiğim bir adamı ilk defa koklarmış gibi tat aldım ilk iki saatten. Son yarım saati saymazsam romana yakın bir tat aldım. Son yarım saatte yönetmen saçmalamış, velakin romanın güzelliğini alamadı. Kafamda katilin kim olduğunu anladıklarında çıktım sinema salonundan ve film bozulmadan kaldı bende. Ey hat! İşte bu zat-ı muhterem boşuna yaşamamış: Patrick Süskind

Filmin arasında dolaşırken ne geldi aklıma, bir işe sarılırken tam sarılmak lazım, onun için yaşamak , soyutlanmak, sıyrılmak, arınmak... Amaç başarı olmalı. Amaç kendini bulmak...Kendini ispat ettikçe ben ortaya çıkıyor, heykelin fazlalıkları yontuluyor, töz baki kalana ve birileri onu görene dek... Bilhassa, kimlik görüldüğünde ortaya çıkar. Senin kim olduğun kadar dışardan denildiğinin bileşkesisindir diyor Brian Fay. Bu anlamda oldukça olgunlaşmak uğruna vermek lazım sözün önüne geçmek var’olabilmek için. Köleydi, kahraman filmde. Asılda da farklı mı diye düşündüm. Köle değil miyiz tüketmek için yaşarken, karşılığında ruhumuzu verirken, vaz’geçerken...? Kölelikten kurtulmanın tek yolu ise, _asıl berbat olan- köle olduğumuzu kabul etmek. E ne demek bu, köle yapması gerekenleri yapmazsa ceza vardır. Şimdi de öyle olmadığını kim söyleyebilir? Sınavlar, görevler, roller, çalışmak, sorumluluk, zorunluluk... sistemin dışında dışında dış- lanırsın. Var- olmanın yolu yok olmaktan geçiyor. Ruhunu vermek pahasına, ruhunu satın almak için çalışmak.. Rezil, ama gerçek...

devamını oku »

ilgili yazılar

FİLMLERİMİZ (1-2-3) (0)
ölüm kokusu (100)
öz suyu (0)
KATİL SCHİLLER 2/3 (1)
Tehlikenin kokusunu alıyor muyuz? (6)
Anosmi: Koku Duyusu Yitimi - 1 (9)
Anosmi: Koku Duyusu Yitimi - 2 (13)
gelmiş geçmiş en korkunç film sahneleri (0)

bu yazı astral tarafından hafif.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

etiketler: patrick süskind, koku, burun, katil, tutku, acı, his, film, roman, klasik, duyu, kadın erkek, koleksiyon