<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
  <channel>
    <title>hafif.org - etiketler: g&#252;rc&#252;</title>
    <link>http://www.hafif.org/</link>
    <language>tr-tr</language>
    <ttl>40</ttl>
    <description>hafif.org - etiketler: g&#252;rc&#252;</description>
    <item>
      <title>Kom&#351;u Deh&#351;et &#304;&#231;inde!</title>
      <author>dragusan</author>
      <description>http://www.milliyet.com.tr/Dunya/SonDakika.aspx?aType=SonDakika&amp;Kategori=dunya&amp;ArticleID=976485&amp;Date=09.08.2008&amp;b=Rus%20u%E7aklar%FD%20bombal%FDyor,%20halk%20panik%20i%E7inde%20ka%E7%FDyor&amp;ver=78&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ilgili yaz&#305;lar&lt;/strong&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/putin-vs-erdogan"&gt;Putin vs Erdo&#287;an&lt;/a&gt; (1)&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/saakasvili-rusya-ateskese-ragmen-saldirilara"&gt;Saaka&#351;vili: "Rusya ate&#351;kese ra&#287;men sald&#305;r&#305;lara ...&lt;/a&gt; (1)&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/soguk-savas-diriliyor-mu"&gt;So&#287;uk Sava&#351; Diriliyor mu?&lt;/a&gt; (0)&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/yine-ayni-sahne-yine-ayni"&gt;Yine Ayn&#305; Sahne Yine Ayn&#305; Oyun&#8230;&lt;/a&gt; (48)&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/putin-hitler-in-izinden-mi"&gt;Putin Hitler'in izinden mi gidecek?&lt;/a&gt; (1)&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/rusya-dan-bombalarin-babasi"&gt;Rusya'dan bombalar&#305;n babas&#305;!.. &lt;/a&gt; (1)&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/osetya-li-cocuk-1"&gt;OSETYA LI &#199;OCUK -1&lt;/a&gt; (98)&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/olumun-esigindeki-deniz"&gt;&#214;l&#252;m&#252;n e&#351;i&#287;indeki deniz&lt;/a&gt; (25)&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/abd-montro-de-neden-taraf"&gt;ABD Montr&#246;'de neden taraf de&#287;ildi?&lt;/a&gt; (2)&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;bu yaz&#305; &lt;a href="http://www.hafif.org/uye/dragusan"&gt;dragusan&lt;/a&gt; taraf&#305;ndan hafif.org adresli sitede yay&#305;mlanmak &#252;zere yaz&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r. kaynak g&#246;sterilmeksizin kopyalanamaz.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;etiketler: &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/osetya" rel="tag" target="_self"&gt;osetya&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/g%C3%BCrcistan" rel="tag" target="_self"&gt;g&#252;rcistan&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/rusya" rel="tag" target="_self"&gt;rusya&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/sava%C5%9F" rel="tag" target="_self"&gt;sava&#351;&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/bomba" rel="tag" target="_self"&gt;bomba&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/g%C3%B6%C3%A7" rel="tag" target="_self"&gt;g&#246;&#231;&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/komutan" rel="tag" target="_self"&gt;komutan&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/gori" rel="tag" target="_self"&gt;gori&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/medyedev" rel="tag" target="_self"&gt;medyedev&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/kafkasya" rel="tag" target="_self"&gt;kafkasya&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/g%C3%BCrc%C3%BC" rel="tag" target="_self"&gt;g&#252;rc&#252;&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/saaka%C5%9Fvili" rel="tag" target="_self"&gt;saaka&#351;vili&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Sun, 10 Aug 2008 09:55:00 GMT</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">96297@http://www.hafif.org/</guid>
      <link>http://www.hafif.org/yazi/komsu-dehset-icinde</link>
      <category>osetya</category>
      <category>g&#252;rcistan</category>
      <category>rusya</category>
      <category>sava&#351;</category>
      <category>bomba</category>
      <category>g&#246;&#231;</category>
      <category>komutan</category>
      <category>gori</category>
      <category>medyedev</category>
      <category>kafkasya</category>
      <category>g&#252;rc&#252;</category>
      <category>saaka&#351;vili</category>
    </item>
    <item>
      <title>Ko&#231;ari</title>
      <author>absynthe</author>
      <description>&lt;div class="imajorta"&gt;&lt;img src='http://www.hafif.org/imaj/absynthe/kocari.jpg' alt="Ko&#231;ari!" border="0"&gt;&lt;br&gt;Ko&#231;ari!&lt;/div&gt;
Kaz&#305;m Koyuncu'nun &lt;a rel="nofollow" href="http://youtube.com/watch?v=9As53n7TN_o"&gt;Ko&#231;ari&lt;/a rel="nofollow"&gt; &#351;ark&#305;s&#305;n&#305; bilirsiniz. Bug&#252;ne kadar ko&#231;ari kelimesi hakk&#305;nda bildi&#287;im tek &#351;ey buydu. G&#246;&#231;ebe topluluklar&#305; ara&#351;t&#305;r&#305;rken '&lt;a rel="nofollow" href="http://youtube.com/watch?v=9As53n7TN_o"&gt;Kochari&lt;/a rel="nofollow"&gt;' kelimesini buldum, merak ettim nedir diye. Ko&#231;ari, T&#252;rk&#231;e bir kelime olup g&#246;&#231;ebe demekmi&#351;(K&#246;&#231;ari, Gochar, Go&#231;ede). Kars ve Ardahan y&#246;resine ait bir halk dans&#305;ym&#305;&#351;(yani horon), G&#252;rcistan, &lt;a rel="nofollow" href="http://www.youtube.com/watch?v=3T2afIn7ZfE"&gt;Ermenistan&lt;/a rel="nofollow"&gt; ve Yunanistan'da da olduk&#231;a yayg&#305;nm&#305;&#351;. 

&lt;a rel="nofollow" href="http://www.yusufelim.com/modules.php?name=Folklor"&gt;Burada&lt;/a rel="nofollow"&gt; da oyunun ad&#305;n&#305; Ko&#231;&#231;ari adl&#305; bir gen&#231;ten ald&#305;&#287;&#305;, k&#305;zlar&#305;n da 'oy ninni ko&#231;ari, sallan da gel i&#231;eri'' &#351;eklinde s&#246;yleyip erke&#287;i i&#231;eri ald&#305;klar&#305; yaz&#305;yor. &#304;lgin&#231;. &#214;&#287;renecek &#351;eyler bitmek bilmiyor.&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ilgili yaz&#305;lar&lt;/strong&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/anadolu-atesi-hakkinda-ne-dusunuyorsunuz"&gt;Anadolu Ate&#351;i hakk&#305;nda ne d&#252;&#351;&#252;n&#252;yorsunuz?&lt;/a&gt; (5)&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/ankara-oyunlari-yozlasmaya-mi-ugruyor"&gt;Ankara oyunlar&#305; yozla&#351;maya m&#305; u&#287;ruyor?&lt;/a&gt; (9)&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;bu yaz&#305; &lt;a href="http://www.hafif.org/uye/absynthe"&gt;absynthe&lt;/a&gt; taraf&#305;ndan hafif.org adresli sitede yay&#305;mlanmak &#252;zere yaz&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r. kaynak g&#246;sterilmeksizin kopyalanamaz.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;etiketler: &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/halk%20danslar%C4%B1" rel="tag" target="_self"&gt;halk danslar&#305;&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/halk%20oyunlar%C4%B1" rel="tag" target="_self"&gt;halk oyunlar&#305;&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/ko%C3%A7ari" rel="tag" target="_self"&gt;ko&#231;ari&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/g%C3%B6%C3%A7ebe" rel="tag" target="_self"&gt;g&#246;&#231;ebe&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/ermeni" rel="tag" target="_self"&gt;ermeni&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/g%C3%BCrc%C3%BC" rel="tag" target="_self"&gt;g&#252;rc&#252;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Sat, 20 Oct 2007 21:37:00 GMT</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">87269@http://www.hafif.org/</guid>
      <link>http://www.hafif.org/yazi/kocari</link>
      <category>halk danslar&#305;</category>
      <category>halk oyunlar&#305;</category>
      <category>ko&#231;ari</category>
      <category>g&#246;&#231;ebe</category>
      <category>ermeni</category>
      <category>g&#252;rc&#252;</category>
    </item>
    <item>
      <title>&#199;VENEBUR&#304;</title>
      <author>EUQON</author>
      <description>&lt;div class="imajorta"&gt;&lt;img src='http://www.hafif.org/imaj/EUQON/kazbek-2.jpg' alt="\"\"" border="0"&gt;&lt;br&gt;&lt;/div&gt;

Bekledi&#287;inden &#231;ok daha a&#287;&#305;r gelmi&#351;ti 18 ya&#351;&#305;n getirdikleri. Kendisini hafiflemi&#351; ve &#246;zg&#252;r hissedece&#287;i yerde tam tersine bask&#305; alt&#305;nda ve sorumluluk sahibi biri olarak g&#246;r&#252;yordu. G&#246;zleri &#246;n&#252;nde k&#305;pra&#351;an k&#305;z&#305;l-kahverengi yakamozlar kayd&#305;. Ehliyet alabilecekti mesela. Art&#305;k arabay&#305; ara yollardan tedirgin s&#252;rmesine gerek kalmayacakt&#305;. &#220;niversiteye gidecekti, sevdi&#287;i yerlerde i&#231;ki i&#231;ebilecekti, bir ev kiralay&#305;p kontrat&#305; kendi &#252;zerine yapabilir, kendi banka hesab&#305;n&#305; a&#231;t&#305;rabilirdi. Surat&#305;na oturan hafif tebess&#252;m, bak&#305;&#351;lar&#305;n&#305; &#246;n&#252;nde a&#231;&#305;k duran mektuba kayd&#305;r&#305;nca birdenbire yok oldu. Tahmin eti&#287;inden &#231;ok daha a&#287;&#305;r sorumluluklar&#305; vard&#305;.

&lt;strong&gt;&lt;em&gt;"Ruhunu y&#252;ce tut. O ruh seni anan&#305;n karn&#305;ndan al&#305;p soktu&#287;um &#305;rma&#287;&#305;n ruhudur. O ruh, anan&#305;n s&#252;t&#252;nden sana ge&#231;en otun, onu ye&#351;erten ya&#287;murun, topra&#287;&#305;n ruhudur. Can&#305;nda, sana can&#305;n&#305; veren geyi&#287;in, koyunun hakk&#305; vard&#305;r. S&#252;t s&#305;navd&#305;r. Anan&#305;n s&#252;t&#252; b&#252;y&#252;t&#252;r, at&#305;n s&#252;t&#252; d&#252;&#351;&#252;nd&#252;r&#252;r. &#304;yi d&#252;&#351;&#252;n. Bunlara lay&#305;k ol."&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;

Mektupla beraber gelen iyi kalite scotchdan bir bardak daha doldurdu, okumaya devam etti.

&lt;strong&gt;&lt;em&gt;"Da&#287;&#305; a&#351;ar d&#252;&#351;man gelir: vurusun, vurulursun. Evden &#246;te &#351;arap gelir, i&#231;ersin, kudurursun. Seni a&#351;ar kad&#305;n gelir; seversin, unutursun. Taktir senin taktirin, ay&#305;p senin ay&#305;b&#305;nd&#305;r, ileride sorulursun."&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;

5-6 sayfal&#305;k mektubu defalarca okudu. Hep en sonunda cevab&#305;n&#305; bekleyen o soruyu d&#252;&#351;&#252;nd&#252;. M&#252;mk&#252;n oldu&#287;u kadar &#231;abuk cevap vermesi gerekiyordu. 

&lt;strong&gt;&lt;em&gt;"Yolun uzun, baht&#305;n a&#231;&#305;k olsun. Se&#231; birini, i&#351;ini kolay etsin. 
At iste, h&#305;z&#305;n olsun; yolunu sen yapacaks&#305;n. 
Avrat iste, d&#246;l&#252;n olsun; yuvan&#305; sen kuracaks&#305;n. 
Silah iste, sabr&#305;n olsun; teti&#287;i sen &#231;ekeceksin."&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;

A&#287;z&#305;daki buruk me&#351;e k&#252;f&#252; tad&#305; a&#287;&#305;rla&#351;t&#305;. Verece&#287;i cevab&#305; bir kez daha d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;nde yanaklar&#305;n&#305;n iki yan&#305;ndan ac&#305; bir salg&#305; dilinin alt&#305;na yay&#305;ld&#305;. Beyaz ka&#287;&#305;d&#305;n &#252;zerinde dolmakalem, rutin sayg&#305;-selam girizgah&#305;ndan sonra cevab&#305; yazmaya ba&#351;lad&#305;:

"Baba benden cevap istersin. &#199;ok d&#252;&#351;&#252;nd&#252;m. Umar&#305;m iste&#287;im seni hayal k&#305;r&#305;kl&#305;&#287;&#305;na u&#287;ratmaz. 

K&#246;yde DamarK&#305;srak duruyor hala, &#351;imdi 3 ya&#351;&#305;na gelmi&#351;tir. Sordum, haberlerini ald&#305;m. Afiyette imi&#351;. Art&#305;k ayg&#305;ra &#231;ekelim diyorlar, bu k&#305;&#351; in&#351;allah gidip ona bir &lt;em&gt;demirk&#305;r&lt;/em&gt; se&#231;ece&#287;im. Onun sevgisi bende vard&#305;r. &#304;&#231;ti&#287;im kan&#305; kan&#305;ma kar&#305;&#351;&#305;kt&#305;r, bana g&#252;&#231; verir. Benim bir tutam sa&#231;&#305;m da onun yelesine &#246;r&#252;l&#252; durur. Steplerin r&#252;zgar&#305; o ko&#351;arken sa&#231;lar&#305;m&#305; dalgaland&#305;r&#305;r. Hati (I) ona de&#287;er, beni ok&#351;ar. Biz onunla zaten biriz.

Avrattan yana bir s&#305;k&#305;nt&#305;m yok &#231;ok &#351;&#252;k&#252;r, ama yuva kuracaksam daha &#231;al&#305;&#351;mam gerek. Do&#287;ru kad&#305;n, do&#287;ru zamanda do&#287;ru yerde olacakt&#305;r. &#199;a&#287;&#305;r&#305;nca gelen kad&#305;n&#305;n tarlas&#305; &#231;opur, a&#287;z&#305; kuru olur. Kendi gelen kad&#305;n ta&#351;&#305; ye&#351;ertir. Onu bekleyece&#287;im.

E&#287;er lay&#305;k g&#246;r&#252;rsen, dedemin sana verdi&#287;i silah&#305; ver bana. T&#246;reyi de bilirim, yanl&#305;&#351; yerde &#231;&#305;kart&#305;rsam teti&#287;i kendime &#231;ekmeyi de. Sab&#305;r kazanacak &#246;mr&#252;m, &#246;mre vefa edecek bilgim olsun dilerim."

Adjar, mektubunu postalad&#305;ktan k&#305;sa s&#252;re sonra cevab&#305; ald&#305;. Babas&#305;ndan gelen yeni bir mektup, karar&#305;na sayg&#305; duyuldu&#287;unu ve istedi&#287;ini almas&#305; i&#231;in Batum'a gitmesi gerekti&#287;ini s&#246;yl&#252;yordu. "G&#246;n&#252;l ister ki sana silah&#305;n&#305; ellerimle teslim edeyim, ama icazetini almadan bunu yapmam m&#252;mk&#252;n de&#287;il. Sen ailenin en b&#252;y&#252;k erkek torunusun. Oraya git, kendini &#305;spatla, bana gel, silah&#305;n&#305; vereyim." diyordu, a&#231;&#305;k ve net bir &#351;ekilde. Bunun b&#246;yle olmas&#305; gerekti&#287;ini zaten biliyordu, o y&#252;zden pek &#351;a&#351;&#305;rmad&#305;. O silah&#305; almak i&#231;in de&#287;il Batuma, d&#252;nyan&#305;n &#246;b&#252;r ucuna bile gidebilirdi. O silah ki &#350;eyh &#350;amil'&#304;n yan&#305;nda kullan&#305;lm&#305;&#351;. Ya&#351;l&#305; &#231;akaralmaz halen de &#231;al&#305;&#351;&#305;rm&#305;&#351;. Hatta durdu&#287;u yerde kendi kendine namlusunu evin kap&#305;s&#305;na &#231;evirdi&#287;i s&#246;ylenir. Babas&#305; bu konudan hi&#231; bahsetmemi&#351;ti ama dedesi anlatm&#305;&#351;t&#305; bir keresinde, hat&#305;rl&#305;yordu.  Hemen yol plan&#305; yapmaya koyuldu. Amasyada amcas&#305;yla bulu&#351;acak, beraber Artvin'den ge&#231;erek Tbilisi'ye (Tiflis), oradan da Batum'a ge&#231;ecekler, en uygun yol buydu. Batumdan sonras&#305;n&#305;n biraz zor oldu&#287;unu s&#246;yledi amcas&#305;; yakla&#351;&#305;k 2000 metre kadar t&#305;rmanmalar&#305; gerekecekti, ama bi de m&#252;jde verdi; A&#351;a&#287;&#305; Batum'da kendisini DamarK&#305;srak'&#305;n anas&#305; kar&#351;&#305;layacakt&#305;. Adjar, haz&#305;rl&#305;klar&#305;n&#305; h&#305;zland&#305;rd&#305;.

Yakla&#351;&#305;k 1 hafta sonra Amasyadayd&#305;. 93 Harbi'nde sava&#351;acak erkeklerin kad&#305;nlar&#305;n&#305; ve &#231;ocuklar&#305;n&#305; g&#246;nderdikleri, ve sonra da sa&#287; kalanlar&#305;n gelip ailelerini bulduklar&#305;, yerle&#351;tikleri yerlerden biri. &#199;veneburi (II)'nin en b&#252;y&#252;k ili. Buraya gelenler aras&#305;nda g&#252;rc&#252; naiplerinin (III) &#231;ocuklar&#305; da vard&#305;. Adjar'&#305;n atalar&#305; da 35 sene s&#252;ren bu sava&#351;tan sa&#287; &#231;&#305;kmay&#305; ba&#351;aranlardand&#305;. 

Amasyada kuzenleri taraf&#305;ndan kar&#351;&#305;land&#305;. &#350;ehrin d&#305;&#351;&#305;ndaki k&#246;ylerine gitmek i&#231;in yola koyuldular. Asl&#305;nda ailesinin yanyana 3 k&#246;yleri vard&#305;. Bu 3 k&#246;y, son derece ataerkil bir d&#252;zende, tamamen bilinenden farkl&#305; bir hukuk ve anlay&#305;&#351;la y&#246;netilirdi. Bunu bilmesi &#246;nemliydi, &#231;&#252;nk&#252; tav&#305;rlarda d&#305;&#351;a vurulacak en ufak bir yanl&#305;&#351;, &#231;ok &#246;nemli aksiliklere sebep olabilirdi. O &#252;&#231; k&#246;yde ya&#351;ayanlar&#305;n hepsi, sadece bir ki&#351;iye "baba" diyordu. Tek bir aile, ve tek bir baba. O "baba" da Adjar'&#305;n 98 ya&#351;&#305;ndaki b&#252;y&#252;k dedesi... 

Bunlar&#305; d&#252;&#351;&#252;n&#252;rken &#231;at&#305;lan ka&#351;lar&#305;, Arabay&#305; kullanan b&#252;y&#252;k kuzeninin s&#246;yledikleriyle eski haline d&#246;ner; "&#350;ansl&#305;s&#305;n Adjar a&#287;abey. Bu gece &#231;erkez d&#252;&#287;&#252;n&#252; var, tam da denk geldin vallaha. Gelmi&#351;ken sana da bir k&#305;z alal&#305;m onlardan ne dersin?"

Ah &lt;a rel="nofollow" href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Adigeler"&gt;Ad&#305;geler&lt;/a rel="nofollow"&gt; (Adi&#287;eler, &#199;erkezler)... Tanr&#305;'n&#305;n en g&#252;zel l&#252;tuflar&#305;ndan olan kad&#305;nlar&#305; dillere destand&#305;r. G&#252;rc&#252;lerin 300 y&#305;ll&#305;k himayeleri ve silah arkada&#351;lar&#305;. Kad&#305;nlar&#305;n&#305;n g&#252;zelli&#287;inden olsa gerek, erkekleri fazla korumac&#305;, asabi ve sab&#305;rs&#305;zlard&#305;r. Kafkasyan&#305;n b&#252;y&#252;k sava&#351;lar g&#246;rm&#252;&#351;, yokluklar atlat&#305;p hayatta kalm&#305;&#351; &#246;nemli halklar&#305;ndand&#305;r. G&#252;rc&#252;lere g&#246;re biraz daha politiktirler, daha az sava&#351;&#305;rlar, ama sonu&#231;ta M&#214; 2. yy. da &lt;a rel="nofollow" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Sarmatians"&gt;Sarmatlar&lt;/a rel="nofollow"&gt;'&#305;n anavatanlar&#305; olan Kuzey Kafkasya'y&#305; ele ge&#231;irmelerinden, &lt;a rel="nofollow" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Alans"&gt;Alanlar&lt;/a rel="nofollow"&gt;, &lt;a rel="nofollow" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Goths"&gt;Gotlar &lt;/a rel="nofollow"&gt;ve &lt;a rel="nofollow" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Huns"&gt;Hunlar&lt;/a rel="nofollow"&gt;'&#305;n MS. 4. ve 5. yy.lardaki sald&#305;r&#305;lar&#305; sonucu neredeyse b&#252;t&#252;n deniz ticaret yollar&#305;n&#305; kaybetmelerine ra&#287;men Ukrayna ve K&#305;r&#305;m'a kadar yay&#305;lmay&#305; ba&#351;arm&#305;&#351;lard&#305;r. Buradakiler, 1862-1897 aras&#305; Osmanl&#305; H&#252;k&#252;meti taraf&#305;ndan s&#252;rg&#252;n ve yerle&#351;im giderleri &#246;denerek getirilmi&#351;ler (IV).

Bu, herkesin hat&#305;rlad&#305;&#287;&#305; yak&#305;n tarih. Bunun bir de &#246;ncesi var. &#350;u anda bile Kafkasya'da &#199;erkezler, &#199;e&#231;enler, G&#252;rc&#252;ler ve hatta Kazaklar ve T&#252;rkmenler taraf&#305;ndan de&#287;i&#351;ik leh&#231;elerde bile ayn&#305; &#351;ekilde kullan&#305;lan kelimeler vard&#305;r ve bunlar&#305; etimolojiyle a&#231;&#305;klamak m&#252;mk&#252;n de&#287;ildir. Kafkas halklar&#305;'n&#305;n ortak payla&#351;t&#305;&#287;&#305; Nart Destanlar&#305;, bunlara bir nebze olsun &#305;&#351;&#305;k tutar. Nartlar'&#305;n ba&#351;lang&#305;c&#305; belli de&#287;ildir. Mytkos ile ba&#351;lad&#305;&#287;&#305; san&#305;lmaktad&#305;r. Kafkasya'da art&#305;k kullan&#305;lmayan antik bir dile ait leh&#231;eleri, g&#252;n&#252;m&#252;ze &#231;ok az farklarla ta&#351;&#305;m&#305;&#351;lard&#305;r. (V)

&lt;strong&gt;Seteney Gua&#351;e&lt;/strong&gt; i&#351;aret eder ki &#231;erkez kad&#305;n&#305; &#351;u anda bile onun temsil etti&#287;i de&#287;erleri binlerce y&#305;ld&#305;r korumaktad&#305;r. Belki de Setenay'&#305;n &#246;l&#252;m&#252;yle ili&#351;kili hi&#231; destan olmamas&#305; bunun y&#252;z&#252;ndendir. Sanki &#246;l&#252;ms&#252;z oldu&#287;u, halk&#305;n&#305;n her daim de&#287;erlerini koruyaca&#287;&#305; umulurcas&#305;na Nart Destanlar&#305;'nda tanr&#305;lar&#305; k&#305;skand&#305;racak kadar g&#252;zel, zarif, kurultaylardaki a&#231;mazlar&#305; bile tek laf&#305;yla &#231;&#246;zecek kadar bilge olan Setenay, &#246;ld&#252;r&#252;lmemi&#351;tir. Hephaestus Aphrodit'i almadan &#246;ncesinde demirci Tlep&#351; ile evlidir. Artemis, Anadolu'da Kumbaba, Kybele ismiyle ta&#231;land&#305;r&#305;lmadan &#231;ok &#246;nce Sosr&#305;kua (&#350;o&#351;rike, Shoshriuka)'y&#305; do&#287;urmu&#351;tur. "K&#305;l&#305;&#231; veren" anlam&#305;ndaki ismiyle (VI) Avrupal&#305; derebeylerinden, hatta Cengiz Han'dan &#231;ok daha &#246;nceleri halk&#305;n&#305; onurland&#305;rm&#305;&#351;t&#305;r. Beyaz g&#252;lleri k&#305;rm&#305;z&#305; yapan onun kan&#305;d&#305;r (VII). Halen de halk&#305;, k&#305;zlar&#305;na "k&#305;rm&#305;z&#305; g&#252;l" anlam&#305;na gelen ismini koyarak kendisini onurland&#305;r&#305;r.

Adjar, birka&#231; sene &#246;nce &#231;e&#351;me &#246;n&#252;nde dikili s&#252;s biberlerini yedi diye nas&#305;l k&#305;z&#305;lca k&#305;yamet koptu&#287;unu hat&#305;rlay&#305;p g&#252;l&#252;msedi. Evlilik &#231;a&#287;&#305;na gelmi&#351; k&#305;zlar (16-17 ya&#351;), son derece ac&#305; biber fideleri dikerler. Birisiyle evlenmek isteyen erkek, talibi oldu&#287;u k&#305;z&#305;n biberini yiyip ac&#305;ya katlanmak zorundad&#305;r. Adjar &#231;ok sevdi&#287;i biberleri g&#246;r&#252;p hepsinden birer iki&#351;er at&#305;&#351;t&#305;r&#305;nca, kar&#351;&#305;da oturmu&#351; g&#252;l&#252;&#351;en k&#305;zlar bir anda canavarla&#351;&#305;p kendisini kovalamaya ba&#351;lam&#305;&#351;lard&#305;. DamarK&#305;srak olmayayd&#305;, ak&#305;beti nice olurdu tanr&#305; bilir. Acaba onlar da olay&#305; hat&#305;rlay&#305;p d&#252;&#287;&#252;nde &#252;st&#252;ne sald&#305;r&#305;rlar m&#305;yd&#305;? 

&#350;ehirden olduk&#231;a uzakla&#351;m&#305;&#351;, iki yanda u&#231;suz bucaks&#305;z uzanan bozk&#305;r&#305;n ortas&#305;nda k&#252;&#231;&#252;k bir &#351;ose yoldan gitmektedirler. Altlar&#305;ndaki pikap b&#246;brek ta&#351;&#305; d&#252;&#351;&#252;rten cinsten. O kadar fazla z&#305;pl&#305;yordu ki, Adjar ilerideki &#231;ukurlukta k&#246;yleri g&#246;rebilmi&#351;ti. 

- Geldik de&#287;il mi? yanl&#305;&#351; hat&#305;rlam&#305;yorum?
- Geldik a&#287;abey. &#214;nce eve mi gidelim at&#305;n&#305; m&#305; alal&#305;m?
- Aaah! Damar'&#305; alal&#305;m tabii. Halit Amcada m&#305; hala?
- Evet a&#287;abey, Halitde durur. Ya&#351;land&#305; art&#305;k Halit Emmi, o&#287;lu bakar &#231;iftli&#287;e. Damar'a da &#231;ok iyi bakt&#305;. G&#246;r&#252;nce &#231;ok &#351;a&#351;&#305;racaks&#305;n.

Adjar sevin&#231;le arka taraftan yan&#305;nda getirdi&#287;i bir torbaya uzand&#305;, &#231;izmelerini &#231;&#305;kart&#305;p giymeye koyuldu.


&lt;em&gt;1. B&#246;l&#252;m&#252;n sonu...&lt;/em&gt;


(I)&lt;strong&gt; "Hati&lt;/strong&gt;  eski g&#252;rc&#252;cede "tasvir" anlam&#305;na gelir. Ayn&#305; zamanda, &#304;skandinav mitolojisinde geceleyin ay&#305; kovalayan kurttur (g&#252;nd&#252;z de Sk&#246;ll g&#252;ne&#351;i kovalar). Norse dilinde anlam&#305; "Hatred" (Nefret) ya da "Hatefull" (nefret dolu) dur (&lt;a rel="nofollow" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Hati"&gt;*&lt;/a rel="nofollow"&gt;). &lt;a rel="nofollow" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Adjarians"&gt;Adjarian&lt;/a rel="nofollow"&gt; ile &lt;a rel="nofollow" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Aryan"&gt;Arian&lt;/a rel="nofollow"&gt; (Acarlarla Aryanlar) aras&#305;ndaki ba&#287;a etimolojik i&#351;aretlerden biridir. Hati, her ne kadar acarlar&#305;n pagan oldu&#287;u zamanlar tap&#305;n&#305;lan bir put olsa da, g&#252;rc&#252;ler hristiyanl&#305;k ya da (a&#287;&#305;rl&#305;kla) m&#252;sl&#252;manl&#305;&#287;&#305; kabul ettikten sonra halen "do&#287;an&#305;n ruhu" olarak kadim inan&#231;lardaki yerini korumu&#351;tur. Kendisine kurbanlar adan&#305;r, sayg&#305; g&#246;r&#252;r ve korkulur. O olmazsa bereket olmaz. Kafkas halklar&#305;n&#305;n druidik k&#252;ltlerinin bir numaral&#305; temsilcisidir. Asl&#305;nda do&#287;an&#305;n kendisidir denebilir. Do&#287;an&#305;n ahengini, dengesini temsil eder. Hati'yi k&#305;zd&#305;rmamak, k&#252;st&#252;rmemek i&#231;in do&#287;aya sonsuz sayg&#305; duyulur ve korunur. Kan&#305;mca g&#252;rc&#252;lerin m&#252;sl&#252;manl&#305;&#287;&#305; kabul etmelerindeki &#246;nemli etmenlerden biri de, &lt;em&gt;"Yarat&#305;lan&#305; severim, Yaradandan &#246;t&#252;r&#252;"&lt;/em&gt; vecizesinde aktar&#305;ld&#305;&#287;&#305; gibi, do&#287;a'n&#305;n Tengri'nin sureti oldu&#287;u kavram&#305;n&#305;n yabanc&#305; gelmemesindendir. Hristiyan g&#252;rc&#252;lerde, bu inan&#231; biraz daha de&#287;i&#351;iktir. Her k&#246;ye ya da b&#246;lgeye ait, belli s&#305;n&#305;rlardan sorumlu birden fazla ruh vard&#305;r, hepsi Hati diye an&#305;l&#305;r. 


National Geographic, Eyl&#252;l 2002 say&#305;s&#305;nda &lt;strong&gt;Erla Zwingle&lt;/strong&gt;, Hati'yi &#351;u &#351;ekilde aktar&#305;r:























































































































































































































































































































































































































































&lt;blockquote&gt;...
Son Tun&#231; &#199;a&#287;&#305; ve klasik Kolhis uzman&#305; olan Guram, "Hati eski G&#252;rc&#252;ce'de tasvir anlam&#305;na gelir" diye a&#231;&#305;klad&#305;. "Ancak Hati bir putperest tanr&#305;s&#305;d&#305;r ve onunla ilgili ibadetlerin hepsi de putperest k&#246;kenlidir. K&#246;y&#252;n papaz&#305; s&#305;radan bir adamd&#305;r, papazl&#305;k se&#231;imle belirlenen ya da babadan o&#287;ula ge&#231;en bir g&#246;rev de&#287;ildir. Kimin papaz olaca&#287;&#305;na Hati karar verir, se&#231;imi k&#246;y&#252;n bilicisine vahyeder."

Her k&#246;yde kilise yerine Hati'nin belirledi&#287;i kutsal b&#246;lgede yer alan ta&#351; bir ev vard&#305;r. Ayinlerde kullan&#305;lacak bira ve ekmek burada yap&#305;l&#305;r; &#351;enlikler s&#305;ras&#305;nda koyunlar burada kurban edilir. Ancak Hati y&#305;l boyunca her yerdedir ve asla &#351;akaya gelmez.

Giorgi bat&#305;daki da&#287;larda oturan, kolayca &#246;fkelenen halk&#305;n&#305; kastederek, "Hevsurlu Hati'nin de bazen &#246;fkelendi&#287;i olur" dedi. Alacakaranl&#305;kta sis &#231;&#246;kerken Hvi&#231;a'n&#305;n bize ikram edece&#287;i koyunu do&#287;rarken &#231;&#305;kan sesleri duyduk. Hevsurlu erkeklerin bir &#231;o&#287;u gibi Giorgi de &#231;ocukluktan erkekli&#287;e ge&#231;i&#351; t&#246;reninde aln&#305;na yeni kurban edilmi&#351; bir bo&#287;an&#305;n kan&#305; ile ha&#231; &#231;izilerek Tanr&#305;'ya "kul" olarak adanm&#305;&#351;. Art&#305;k hayat&#305; boyunca Hati'nin ona buyurdu&#287;u her &#351;eyi yerine getirmek zorundayd&#305;.

"Hat&#305;rl&#305;yorum da, bir adam evini Hati'nin arazisine yap&#305;nca o&#287;lu sa&#287; elini kaybetmi&#351;ti" diye anlatrt&#305; Giorgi. "O&#287;lan&#305;n elini koparan&#305;n Hati oldu&#287;undan kimsenin ku&#351;kusu yok. Bir seferinde de adam&#305;n biri bir kaynak buldu ve suyu Hati'nin arazisine getirmek i&#231;in boru d&#246;&#351;edi, adam&#305;n ailesinde bir&#231;ok ki&#351;i hastaland&#305;. Adam biliciye gitti, bilici Hati'nin &#246;fkelendi&#287;ini s&#246;yledi ve e&#287;er Hati suyun gelmesini isteseydi, bunu kendi yapard&#305; dedi. Bu y&#252;zden hem onun soyundan gelenler daha fazla kurban kesmek zorunda kald&#305;. E&#287;er birisi Hati'nin topraklar&#305;nda a&#287;a&#231; keser ya da silah atarsa ayn&#305; &#351;ey olur. Affedilmez."

Her k&#246;y&#252;n Hati'sine bir aziz ismi verilmesine, t&#246;renlerde Esi ve Yeni Ahit'ten b&#246;l&#252;mler okunmas&#305;na bak&#305;l&#305;rsa, Hati k&#252;lt&#252;n&#252;n putperest ve Hristiyan &#246;gelerinin garip bir kar&#305;&#351;&#305;m&#305; oldu&#287;u anla&#351;&#305;l&#305;yor. Kafkas halklar&#305; b&#246;ylesi kar&#351;&#305;tl&#305;klar&#305; ba&#287;da&#351;t&#305;rmakta hi&#231; g&#252;&#231;l&#252;k &#231;ekmemi&#351;. Guram &#351;&#246;yle dedi: "Bir Hevsur'a putperest oldu&#287;unu s&#246;ylersen seni vurur. &#199;&#252;nk&#252; Hristiyan oldu&#287;una samimi bir &#351;ekilde inan&#305;r." &lt;/blockquote&gt;






















































































































































































































































































































































































































































---

(II)&#199;veneburi (Chveneburi, Chvenabura) G&#252;rc&#252;ce "bizim olan, bize ait olan, bizden, bize &#246;zg&#252;" manas&#305;na gelir. Muhacir G&#252;rc&#252;ler Osmanl&#305;-Rus Sava&#351;lar&#305; sonucu 19. Y&#252;zy&#305;l&#305;n sonlar&#305;nda Anadolu'nun &#231;e&#351;itli &#351;ehirlerine g&#246;&#231; etmi&#351;lerdir. Kocaeli, Sakarya, D&#252;zce, Bolu, Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Amasya,Tokat, Bursa, Bal&#305;kesir, &#199;anakkale, g&#246;&#231; edilen &#351;ehirler aras&#305;ndad&#305;r, ve &#199;veneburiye dahillerdir. M&#252;sl&#252;man olan Acarlar&#305;n &#231;o&#287;u, tarihi olarak dini bir anlam i&#231;ermesi sebebiyle (hristiyan konotasyonlu olduklar&#305; gerek&#231;esiyle) "G&#252;rc&#252;" ve &#246;zellikle "&lt;a rel="nofollow" href="http://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler#Kartvel_Kavram.C4.B1yla_.C4.B0li.C5.9Fkisi"&gt;Kartvel&lt;/a rel="nofollow"&gt;" kavram&#305;n&#305; kullanmay&#305;p, "Acari" veya "&#199;veneburi" tan&#305;mlamas&#305;n&#305; tercih etmektedirler. 

&lt;a rel="nofollow" href="http://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye'deki_G%C3%BCrc%C3%BCler"&gt;kaynak&lt;/a rel="nofollow"&gt;
------

(III) &lt;a rel="nofollow" href="http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mam_%C5%9Eamil"&gt;&#350;eyh &#350;amil&lt;/a rel="nofollow"&gt;, idare sistemini yeniden d&#252;zenlerken, &#252;lkeyi naiplik ve vilayetlere ay&#305;rarak bunlar&#305;n ba&#351;&#305;na hem askeri hem de sivil yetkilerle donat&#305;lm&#305;&#351; naipleri getirdi. &#220;&#231; veya d&#246;rt naiplik bir vilayet idi. Vilayetlerin ba&#351;&#305;ndaki naibin r&#252;tbesi daha y&#252;ksekti.

Ayr&#305;ca, her biri birer sava&#351; kahraman&#305; olan bu y&#252;ksek r&#252;tbeli naiplerden Ahverdil Muhammed, Kabet Muhammed, &#350;uay&#305;b Molla, Ta&#351;of Hac&#305;, Danyal Sultan, Nur Muhammed, Hitinav Musa, Sadullah, Duba Hac&#305;, Hac&#305; Murat ve &#350;amil&#8217;in b&#252;y&#252;k o&#287;lu Muhammed Gazi, gazavat&#8217;&#305;n ad&#305; an&#305;lmas&#305; gereken ba&#351;l&#305;ca kahramanlar&#305; oldular.
-----

(IV) 1862'de harekete ge&#231;en Ruslar, &#199;erkes k&#246;ylerini bas&#305;p yakmaya, geri d&#246;n&#252;&#351;&#252; olanaks&#305;zla&#351;t&#305;rmak i&#231;in de tarlalar&#305; tahrip ederek,dahas&#305; meyve a&#287;a&#231;lar&#305;n&#305; bile keserek halk&#305; Karadeniz k&#305;y&#305;s&#305;na do&#287;ru s&#252;rmeye ba&#351;lad&#305;lar.Bu durum kar&#351;&#305;s&#305;s&#305;nda &#246;nce Abadzehler sava&#351;tan &#231;ekildiler. &#350;aps&#305;&#287;lar da ard&#305;ndan ate&#351;kes imzlad&#305;lar (Ekim 1863). B&#246;lgelerini bo&#351;altmalar&#305; i&#231;in, &#350;aps&#305;&#287;lara 6 Mart 1864'e kadar s&#252;re tan&#305;nd&#305;. &#350;ubat ve Mart 1864'te Ruslar, ate&#351;kesin y&#252;r&#252;rl&#252;kte oldu&#287;u &#350;aps&#305;&#287; topraklar&#305;na girip ilerlemey e ba&#351;lad&#305;lar; &#350;aps&#305;&#287; g&#246;zlemcilerin e&#351;li&#287;inde,&#246;nce Tuapse'yi,ard&#305;ndan hen&#252;z ate&#351;kes imzalamam&#305;&#351; olan V&#305;b&#305;hlar&#305;n merkezi konumundaki So&#231;i liman&#305;n&#305; (25 Mart 1864) &#231;arp&#305;&#351;mas&#305;z ele ge&#231;irdiler. 21 May&#305;s 1864'te Ruslar Kafkas Sava&#351;&#305;'n&#305;n sona erdi&#287;ini Mz&#305;mta Irma&#287;&#305; yukar&#305;s&#305;ndaki Kbaada Yaylas&#305;nda (&#351;imdiki Krasnaya Polyana) bir dini ayin ve askeri t&#246;ren d&#252;zenleyerek ilan ettiler. &#199;erkesya bu tarihten ba&#351;lanarak &#199;erkes n&#252;fusundan ar&#305;nd&#305;r&#305;ld&#305; ve Ruslarca ele ge&#231;irilen bu yeni topraklar Kuban Ordusu y&#246;netim b&#246;lgesine eklendi. Yaln&#305;zca Kuban ve Laba &#305;rmaklar&#305;n&#305;n orta sol ovalar&#305;nda k&#252;&#231;&#252;k bir &#199;erkes n&#252;fusu (bug&#252;nk&#252; Ad&#305;geler), i&#231; s&#252;rg&#252;n (relocation) yoluyla b&#305;rak&#305;ld&#305;. B&#305;rak&#305;lanlar&#305;n 80 bin olan say&#305;s&#305;, deportasyon politikas&#305;n&#305;n daha sonralar&#305; da,zaman zaman s&#252;rd&#252;r&#252;lmesi nedeniyle 1897'de 30 bine d&#252;&#351;t&#252;.

As&#305;l &#199;erkes n&#252;fusu ise deniz yoluyla Osmanl&#305; topraklar&#305;na deporte (s&#252;rg&#252;n) edildi. Gemilere bindirilen &#199;erkesler, Karadeniz'in Anadolu k&#305;y&#305;lar&#305;ndaki limanlara (Batum, Trabzon, Ordu, Samsun, Sinop ve &#351;imdiki Ak&#231;akoca) &#231;&#305;kar&#305;ld&#305;. Bir b&#246;l&#252;m&#252; de Burgaz, Varna ve K&#246;stence'ye g&#246;t&#252;r&#252;lerek Balkanlar'a yerle&#351;tirildi. G&#246;&#231; s&#305;ras&#305;nda a&#231;l&#305;k ve salg&#305;n hastal&#305;klar y&#252;z&#252;nden &#231;ok say&#305;da &#199;erkes &#246;ld&#252;.Balkanlar'a yerle&#351;tirilen &#199;erkesler de, 1878 Berlin Antla&#351;mas&#305; gere&#287;ince,yeniden Osmanl&#305; Asyas&#305; ve Afrikas&#305; topraklar&#305;na g&#246;&#231; ettirildiler.Bunlar Anadolu, K&#305;br&#305;s, Suriye, &#220;rd&#252;n, &#304;srail ve M&#305;s&#305;r gibi bo&#351; yer bulunan hemen her yere da&#287;&#305;t&#305;larak yerle&#351;tirildiler. Anadolu'ya g&#246;&#231; ettirilenler, yo&#287;un olarak Orta ve Bat&#305; Karadeniz, Kuzeybat&#305;, Bat&#305;, &#304;&#231; Bat&#305;, &#304;&#231; Do&#287;u, Orta Anadolu ve Do&#287;u Akdeniz'e, Bing&#246;l ve Bitlis'e yerle&#351;tirildiler. S&#252;rg&#252;n ve yerle&#351;tirme giderleri Osmanl&#305; H&#252;k&#252;meti'nce kar&#351;&#305;land&#305;.

&lt;a rel="nofollow" href="http://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87erkez"&gt;bu dipnot ve ismi ge&#231;en yerler i&#231;in kaynak&lt;/a rel="nofollow"&gt;
--------

(V) &lt;a rel="nofollow" href="http://kitap.antoloji.com/kisi.asp?CAS=46819"&gt;Hulusi &#220;st&#252;n&lt;/a rel="nofollow"&gt;'&#252;n kaleminden:























































































































































































































































































































































































































































&lt;blockquote&gt;...
" Kafkasya'da konu&#351;ulan birbirinden farkl&#305; &#246;bek ve ailelere mensup t&#252;m dillerde yerle&#351;mi&#351; olan ve etimolojisini asla ayd&#305;nlatamayaca&#287;&#305;m&#305;z bir tak&#305;m s&#246;zc&#252;kler vard&#305;r ki bu s&#246;zc&#252;klere hem Abhazca'da, hem Adi&#287;ece'de, hem &#199;e&#231;ence'de rastlamak m&#252;mk&#252;nd&#252;r. Bu s&#246;zc&#252;kler Kafkasya d&#305;&#351;&#305;nda konu&#351;ulan dillerden gelmedi&#287;ine g&#246;re, &#304;ndo-germen, Sami veya Turani olmad&#305;&#287;&#305;na g&#246;re, Kafkas dilleri d&#305;&#351;&#305;nda bu kelimelere rastlanmad&#305;&#287;&#305;na g&#246;re bir vakitler t&#252;m Kuzey Kafkasya'da konu&#351;ulan arkaik bir dilin kal&#305;nt&#305;s&#305;d&#305;r ve bu dil destanlar &#231;a&#287;&#305;na yani Nartlar'a ait bir dildir. Bu nedenledir Kuzey Kafkasya'daki bu farkl&#305; halklar&#305;n her birinin haf&#305;zas&#305;nda Nart Destanlar&#305; k&#252;&#231;&#252;k n&#252;anslarla aynen yer almakta ve anlat&#305;lmaktad&#305;r. "&lt;/blockquote&gt;























































































































































































































































































































































































































































&lt;a rel="nofollow" href="http://www.kafkas.org.tr/kultur/kuzey%20kafkasya%20mitolojisi.html"&gt;makalenin tamam&#305;&lt;/a rel="nofollow"&gt;
---

(VI) Adi&#287;e &#351;ive grubunda "SE" s&#246;zc&#252;&#287;&#252; b&#305;&#231;ak, k&#305;l&#305;n&#231; anlam&#305;nda kullan&#305;lmaktad&#305;r. "TIN" veya "TEN" s&#246;zc&#252;&#287;&#252; vermek veya lutufta bulunmak anlam&#305;ndad&#305;r. "SETIN" b&#305;&#231;ak vermek s&#246;zc&#252;&#287;&#252;, belki de kahraman&#305;m&#305;z&#305;n isminin k&#246;k&#252; olmu&#351;tur. &#199;o&#287;u ara&#351;t&#305;rmac&#305;lar bu a&#231;&#305;klamada birle&#351;mektedirler. Orta ve yeni &#231;a&#287;larda silah&#351;&#246;r ve &#351;&#246;valyelerin &#246;d&#252;llendirili&#351;i, onlara soylu &#252;nvanlar verili&#351;i, k&#305;l&#305;n&#231;la (h&#252;k&#252;mdarca, &#246;zelliklede kad&#305;n h&#252;k&#252;mdarlarca) kutsanmalar&#305;ndan sonra olurdu. Bat&#305;da oldu&#287;u kadar T&#252;rk-&#304;slam geleneklerinde de bu &#246;zellikler son y&#305;llara kadar ya&#351;am&#305;&#351;t&#305;r (K&#305;l&#305;&#231; ku&#351;anma t&#246;renleri gibi). Bu uluslararas&#305; gelenekle Seteney'in g&#252;&#231;l&#252; ki&#351;ili&#287;i birle&#351;ti&#287;inde s&#246;zc&#252;&#287;&#252;n k&#246;kenine, do&#287;u&#351;una yakla&#351;abiliriz. Bu topluma d&#252;&#351;&#252;nce ve davran&#305;&#351;lar&#305; ile y&#246;n verebilen, Nart kahramanlar&#305;na &#246;nderlik eden kad&#305;n kahraman&#305;n onlara silah vermesi, toplum i&#231;in y&#246;neticilik ve &#252;nvanlar da&#287;&#305;tmas&#305; ola&#287;and&#305;r. B&#246;yle bir ara&#351;t&#305;rma ile ger&#231;e&#287;e yakla&#351;makta bir&#231;ok bilim adam&#305; birle&#351;mektedir.

&lt;a rel="nofollow" href="http://www.kafkas.org.tr/kultur/kuzey%20kafkasya%20mitolojisi.html"&gt;kaynak&lt;/a rel="nofollow"&gt;
---

(VII) "Seteney bir g&#252;n evinin bah&#231;esinde oturmu&#351; s&#305;rma i&#351;lerken, uzakta da&#287; yamac&#305;nda, o&#287;lu gen&#231; sosr&#305;kua'n&#305;n devlerle kavgaya tutu&#351;tu&#287;unu, devlerin onu &#246;ld&#252;rmek i&#231;in, dizlerinden yaralamaya &#231;al&#305;&#351;t&#305;klar&#305;n&#305;, bunun i&#231;inde da&#287;dan Sosr&#305;kua'n&#305;n &#252;zerine demir tekerler yuvarlad&#305;klar&#305;n&#305; g&#246;r&#252;r. O&#287;lunun &#246;l&#252;m ile kar&#351;&#305; kar&#351;&#305;ya oldu&#287;unu anlar, gergefindeki s&#305;rma i&#351;lemesini bir tarafa f&#305;rlatarak o&#287;lunu kurtarmaya ko&#351;ar. Bah&#231;e &#231;itinden atlarken aya&#287;&#305;na beyaz g&#252;llerin dikeni batar, aya&#287;&#305;ndan damlayan kanlarla bir anda b&#252;t&#252;n beyaz g&#252;ller k&#305;rm&#305;z&#305;ya d&#246;n&#252;&#351;&#252;r. O g&#252;nden bu yana Kuzey Kafkasyal&#305;lar k&#305;rm&#305;z&#305; g&#252;l anlam&#305;na gelen Seteney ismini k&#305;z &#231;ocuklar&#305;na ad olarak se&#231;erler."

(bu arada &lt;a rel="nofollow" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Goliath"&gt;David and Goliath miti&lt;/a rel="nofollow"&gt;ne de dikkatinizi &#231;ekerim)

&lt;a rel="nofollow" href="http://www.geocities.com/osman_sahin/seteney_guashe.htm"&gt;kaynak&lt;/a rel="nofollow"&gt;
&lt;p&gt;&lt;a href="http://www.hafif.org/yazi/cveneburi"&gt; devam&#305;n&#305; oku &#187;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;bu yaz&#305; &lt;a href="http://www.hafif.org/uye/EUQON"&gt;EUQON&lt;/a&gt; taraf&#305;ndan hafif.org adresli sitede yay&#305;mlanmak &#252;zere yaz&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r. kaynak g&#246;sterilmeksizin kopyalanamaz.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;etiketler: &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/g%C3%BCrc%C3%BC" rel="tag" target="_self"&gt;g&#252;rc&#252;&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/kafkas" rel="tag" target="_self"&gt;kafkas&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/acar" rel="tag" target="_self"&gt;acar&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/%C3%A7erkez" rel="tag" target="_self"&gt;&#231;erkez&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/ad%C4%B1ge" rel="tag" target="_self"&gt;ad&#305;ge&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/%C5%9Feyh%20%C5%9Famil" rel="tag" target="_self"&gt;&#351;eyh &#351;amil&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/amasya" rel="tag" target="_self"&gt;amasya&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/chveneburi" rel="tag" target="_self"&gt;chveneburi&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/t%C3%B6re" rel="tag" target="_self"&gt;t&#246;re&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/kafkas%20t%C3%B6resi" rel="tag" target="_self"&gt;kafkas t&#246;resi&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/at%20avrat%20silah" rel="tag" target="_self"&gt;at avrat silah&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/hati" rel="tag" target="_self"&gt;hati&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/93%20harbi" rel="tag" target="_self"&gt;93 harbi&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/setenay" rel="tag" target="_self"&gt;setenay&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/nart%20destanlar%C4%B1" rel="tag" target="_self"&gt;nart destanlar&#305;&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/tlep%C5%9F" rel="tag" target="_self"&gt;tlep&#351;&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/sosr%C4%B1kua" rel="tag" target="_self"&gt;sosr&#305;kua&lt;/a&gt;, &lt;a href="http://www.hafif.org/etiket/%C5%9Fo%C5%9Frike" rel="tag" target="_self"&gt;&#351;o&#351;rike&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Thu, 10 May 2007 15:18:00 GMT</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">50390@http://www.hafif.org/</guid>
      <link>http://www.hafif.org/yazi/cveneburi</link>
      <category>g&#252;rc&#252;</category>
      <category>kafkas</category>
      <category>acar</category>
      <category>&#231;erkez</category>
      <category>ad&#305;ge</category>
      <category>&#351;eyh &#351;amil</category>
      <category>amasya</category>
      <category>chveneburi</category>
      <category>t&#246;re</category>
      <category>kafkas t&#246;resi</category>
      <category>at avrat silah</category>
      <category>hati</category>
      <category>93 harbi</category>
      <category>setenay</category>
      <category>nart destanlar&#305;</category>
      <category>tlep&#351;</category>
      <category>sosr&#305;kua</category>
      <category>&#351;o&#351;rike</category>
    </item>
  </channel>
</rss>
