hafif.org - etiketler: hafta

Süpermarketler -2

kapuska — Fri, 25 Jul 2008 11:21:00 GMT

Geçen yazıda kısa bir giriş yapmış, paranın ve matematiğin alışveriş olgusundaki yerine değinmiştim. Yine o yazıda söylediğim gibi başlarda belirli periyotlarda –ki bu hafta kavramının da ortaya çıkış sebeplerinden bir tanesiydi, insanlar ürettiklerini (veya avladıklarını) pazar yerine getirirler burada takas ederler ya da satarlardı. Fakat paranın tatlı kokusundan (sanırım güzel bir oksimoron oldu..) olsa gerek bir süre sonra insanlar pazar yerini hergün kurmanın menfaatlerine daha bir uygun olduğunu düşünmeye başladılar.

-bugünlerde de herkes uzmanlaşıyor-

Ne var ki, asırlar sonra kuantum mekaniğinin babalarından Heisenberg’in de ortaya koyacağı belirsizlik ilkesi gereği, insanlar aynı anda iki yerde birden bulunamazlardı. Dolayısıyla hem tarlada veya avlakta hem de tezgahın başında olamayacakları için insanlık yeni bir kavramla tanışmak durumunda kaldı: uzmanlaşma! Filozof katili bu terim sayesinde insanlar başlarda masumane iş bölümleriyle (kocanın avlayıp eşinin satması gibi..), biraz daha ileride ise yaptıkları işlerin erbabları olarak bugünkü uzun çarşılarımızın ilk tıfıl örneklerini oluşturmaya başlamışlardı.

Chicago’da Büyük Pazar, 1865

Özellikle konar-göçerlik zamanlarında bireyin (veya iyimser bir ifadeyle kabilesinin) şahsi zorunluluğu olan zanaat bilme durumu, hayatta kalabilmek için başlıca yükümlülüktü. Nitekim avladıkları hayvanlardan matara yapamasaydılar yeniden avlanmak için su kaynağından uzaklaşamazlar, kili işleyemeseler yiyeceklerini kötü zamanlar için stoklayamazlar, çemberi tamamlamak için ekleyelim, madeni kullanamasalar avlanamazlardı. Şüphesiz bütün bu malzemeleri takas ederek de bulabilirlerdi. Fakat Ademoğlu, kendi cinsini yoktan yere öldürebilen yegane varlık olduğundan mı bilinmez, takas için yüzyüze gelmektense kendi üretmeyi yeğliyordu. Her nasılsa, zaman içinde ve bir noktaya kadar bu güdüsünü törpülemiş, ve toplum içinde yaşamanın avantajları baskın geldiğinde olmazsa olmaz bu edinimleri unutmaya başlamıştı (bugüne bir not, bkz. ampül takamayan elektrik mühendisi). Aynı şekilde ziraat ve ava istidadı olmayan zanaatkarların da kendi tezgahlarını açmasıyla bugüne kadar süregelen pazar ve çarşı uygulaması başlamış oldu.

devamını oku »

ilgili yazılar

Süpermarketler -1 (15)
Süpermarketler -3 (17)
90 saniyede 5000 yıl (1)
Öldü, Nasıl Bilirdiniz? (95)
Biz var ettik Peşinden koşuyoruz (8)
Şöför Kumbalewe (0)
Üzücü Bir Mevzu (0)
Japon Kadınların YTL Aşkı! (0)
ŞEREFSİZ Dayı Yeğenini Satacaktı! Haber doğruys... (0)

bu yazı kapuska tarafından hafif.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

etiketler: para, tarih, matematik, hafta, ortadoğu, türkçe, arapça, pazar, market, süpermarket, oksimoron, kuantum, heisenberg, belirsizlik, ilke, tarla, avlak, tezgah, uzmanlaşma, specialization, filozof, çarşı, konar göçer, zanaat, matara, takas, güdü, edinim, ziraat, çiftçi, besici, avcı, tüccar, toptan, parekende, arz, talep, ipek, roma, bakkal, grocery, grossarius, grossus, müşteri, banko, yüzyıl

Süpermarketler -1

kapuska — Mon, 21 Jul 2008 06:53:00 GMT

Eşyayı takas etmek insanoğlunun en eski eylemlerinden biridir. Adem oğlunun avcı-toplayıcı düzeninden beri insanlar bulamadıkları eksiklerini başkalarıyla trampa ederek tamamlamaya çalışmışlardır. Tarihi çok eski olan bu kavram ayrıca insanoğlunun nasıl bir iktisadi yaratık olduğunu da gözler önüne serer. Mesela İngilizcede ‘barter’ (1592) dediğimiz takas kelimesi Eski Fransızca’daki ‘barater’ (1373) sözcüğünden, onun da Kelt dilindeki ‘brath’dan geldiği sanılmaktadır. İşin enteresan tarafı, bu sözcüğün değişmeden bugün İrlandaca’da da (modern Kelt dili’nde) kullanıldığı ve hainlik veya sahtecilik anlamına geldiğidir.

Bu noktada iki çıkarım yapılabilir. Birincisi, ticarette kurnazlığın Anglo-Sakson kökenli olduğudur; ki bu da bugün Birleşik Krallığın neden dünya finans piyasasını elinde tuttuğunu açıklamaya yardımcı olur. İkincisi ise, ‘barater’de olduğu gibi kelimeyi kanıksayan milletlerin sözcüğün anlamında bir değişikliğe gitmediğidir. Yine bu da, sadece İngilizlerin değil bütün insanlığın açıkgözlülüğünün göstergesidir.

yaklaşık 2,4 m. çapındaki Yap Parası (bozdur bozdur harca..)

devamını oku »

ilgili yazılar

bu yazı kapuska tarafından hafif.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

etiketler: takas, trampa, barter, bareter, brath, kelt, anglo, sakson, para, teori, tarih, enflasyon, astronomi, matematik, hafta, ortadoğu, türkçe, farsça, pazar, el harezmi, algoritma, algebra, cebir, market, süpermarket, üzebazar, tdk

Hafta: Gereksiz Birim

kapuska — Mon, 14 Jul 2008 07:04:00 GMT

Herhalde herkes ya bir şekilde işini yetiştiremediğinden ya da haftasonu tatilinin kısalığı yüzünden düşünmüştür: bir hafta neden yedi gündür? Niçin sekiz, dokuz, vs. değildir de illa yedidir? Gün, ay ve yıl kavramlarını açıklamak isterseniz, bunlar astronomik birimlerdir ve fizik ile açıklanabilirler. Yani gün dediğimiz şey Yer’in kendi ekseni etrafındaki dönüşünün süresidir. Benzer şekilde ay Dünya’ya göre Ay’ın, yıl ise Güneş’e göre Yer’in tur süreleridir. Peki bu matematiksel niceliklerle tek ortak paydasının gün olduğu hafta kavramı da ne oluyor ve niye periyodu yedidir?

Ama yedinin serüvenine geçmeden önce hafta kelimesini ve kavramın kendisini de biraz irdelemek lazım. Semantik kökenine baktığımızda, Türkçe’de erken örnekleri 14. yy’a kadar takip edilebilen ‘hafta’ sözcüğü aslında Farsça’da yedi anlamına gelen ‘haft’ (heft okunur) kelimesinden türetilmiştir. Bu sözcüğü de ilk kez Avesta’da, Zerdüşt’ün dörtlüklerini topladığı ve kullandığı Hint-İran diline de adını veren kitapta görürüz (yani nereden bakılsa 3500 yıllık bir sözcüktür). Bizim coğrafyamızda izi kolay sürülse de batı dünyasında bugün kullanılan ‘week’ kelimesine ulaşılması daha bir çetrefillidir. Kesin olarak bildiğimiz Romalılar’ın yüzyıllarca hafta kavramı olmadan gayet mutlu mesut yaşadıklarıdır. Fakat ne zaman Roma Ordusu 1. yy civarında Zerdüştlüğün bir mezhebi olan Mitraizm’le tanışmış, hafta kavramıyla beraber diğer kültürel öğelerini de benimsemeye başlamıştır. Ancak Romalılar’ın hafta kavramından pek haz aldıkları da söylenemez. Öyle ki bu kavram için kullandıkları kelimeler öylesine ve alelade sözcüklerdir. Bir süre ‘hebdomas (yedi gün)’ (Eski Yunanca hepta-'dan türetme) bir süre de ‘septimanus (yedi kat)’ (Latince septa-'dan türetme) demişlerdir. Yeri gelmişken ekleyelim, hafta anlamına gelen ve bugün hala kullanılan Fransızca ‘semaine’ ve İspanyolca ‘semana’ yine septimanustan türetilmişlerdir.

Mitras Rölyefi

devamını oku »

ilgili yazılar

bu yazı kapuska tarafından hafif.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

etiketler: hafta, week, yedi, gün, ay, yıl, semantik, avesta, zerdüşt, zarathustra, mitraizm, mithraism, hebdomas, septimanus, kelt, nore, wikon, wice, wyke, wic, sebt, babil, babylon, şamaş, shamash, sin, ninurta, marduk, nergal, iştar, ishtar, nebo, anglo, sakson, britanya, maya

En yüce mahkemeye güvenmiyor musunuz?

agentforistanbul — Sat, 15 Mar 2008 12:36:17 GMT

http://www.haberturk.com/haber.asp?id=61377&cat=110&dt=2008/03/15

ilgili yazılar

bu yazı agentforistanbul tarafından hafif.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

etiketler: türkiyenin, entel, dantel, takımı, sürekli, olarak, bir, hukuk, devleti, olmasını, gerektiğini, söylerler., aynı, işlerine, gelmeyen, konu, hukuğun, önüne, gittiği, zaman, rahatsız, olurlar., yargıtay, cumhuriyet, başsavcısı, ak, parti, hakkında, kapatma, istemiyle, dava, açtı., kıyamet, koparıyor., nasıl, böyle, açılabilir., demokrasilerde, şey, olur, muönce, hatırlatayım., ancak, olur., demokrasi, olmayınca, sağlıklı, da, olmayacağı, için, açılmaz, açılamaz., ayrıca, devletinde, her, konuda, yani, sağlam, gerekçe, bulursanız, fatih, sultan, mehmete, bile, istanbulu, fethettiği, açabilirsiniz., büyük, ihtimalle, reddedilir, ama, açmak, serbest., ve, gereği., nedenle, de, davası, açılmış, olması, ille, kapatılacağı, anlamına, gelmeyeceği, gibi, iktidar, partisi, açılamayacağı, gelmez., takımına, sormak, isterim, eğer, partinin, gerçekten, laiklik, karşıtı, eylemlerin, odağına, haline, geldiğine, inanmıyorsanız, bu, davadan, neden, korkuyorsunuz., yoksa, siz, en, yüce, mahkemesine, güvenmiyor, musunuzbelli, değil, miydibaşbakan, erdoğan, mkyk, toplantısı, sonrası, oldukça, sinirli, şekilde, gürlemiş, davanın, açılacağından, haberimiz, olmaz, diye.yahu, herkes, farkındaydı, eli, kulağında, beklediğini., daha, aç, hafta, önce, uyardı, an, gelebilir, anlamındaki, sözleriyle., belki, günü, tam, belli, değildi, geleceği, belliydi., sabahda, yıl, seçimlerden, yazmıştık, yargıtayda, ile, ilgili, insan, boyunda, dosya, yığını, oluştu, diye.metehan, demirin, haberiydi., 14, klasörlük, olduğunu, yazmıştık.herkes, biliyor, bekliyordu., anladığım, ki, zafer, güç, sarhoşluğu, nedeniyle, tek, durumun, farkında, değilmiş., oysa, köşenin, okurları, seçim, döeminde, yazdıklarımı, televizyon, programlarında, söylediklerimi, hatırlayacaklardır., önemli, adamlarından, abdüllatif, şenerin, milletvekili, adayı, olmaması, üzerine, şöyle, yorum, getirmiştim, aday, çok, gösterge., olası, durumunda, yönetim, kadrosu, tasfiye, olabilir., tabanı, milletvekilleri, siyasetin, içinde, kalırlar., tabandan, gelen, mutedil, kişilik, olan, şener, tabanın, başına, geçer., kenarda, kalması, planın, parçası, olabilir, bilgi, tahmin, değerlendirmeydi., son, günlerde, toplantılarına, hız, vermesi, yurt, gezileri, yapmaya, başlaması, başlı, işaretti., dediğim, bunlar, tahmin., tabii, arada, mhpnin, işteki, fonksiyonunu, unutmamak, lazım., bilmem, bilir, misiniz, bitirim, kumarhanelerinde, gelgelciler, vardır., durmadan, masaya, para, basarak, acemi, kumarbazı, gaza, getirir, herşeyini, kaybetmesine, sonra, avantayı, kumarhaneci, paylaşırlar., dönemde, gelgel, yaptığını, demokraside, kurallar, kurumlar, yok, mudurentel, davasına, karşı, tepkili., oyla, gelmiş, partiye, açarsınız, komikler., darbeye, karşılar., anlıyoruz., biz, karşıyız., hukuka, mı, karşısınızoyla, olmak, çoğunluk, türlü, yasanın, kuralın, üzerinde, olmayı, gerektirir., kesin, öyledir, demiyorum., genel, konsepti, belirtiyorum., geldiğiniz, sizin, gelmenizi, sağlayan, anayasayı, tanımama, hakkınız, var, mıdırçoğunluk, istediğini, yapmak, demek, midiruç, örnek, vermek, gerekirse, ülkedeki, bütün, bakire, kızlar, partisinin, beraber, olmadan, evlenemezler, diye, yasa, getirseler, demokratik, hak, algılanırdün, akşam, kanal, 1in, yayınına, katılan, eski, adalet, bakanı, hikmet, sami, türke, yüzde, 47, oy, almış, partisine, normal, midir, sorduğumda, yanıt, verdi., anasayal, düzene, tehdit, büyüklükte, partiden, geliyorsa, asıl, tehlike, partiyi, marjinal, görüp, tehdidini, ciddiye, almayabilirsiniz., oluşturuyorsa, önemlidir., açılır, derece, yerinde, tesbit., demokrasinin, kuralları, kurumları, uyulması, gereken, ilkeleri, mudurdiyebilirsiniz, bunlara, uyuyordu, zaten, panik, niyebırakın, uyup, uymadığına, yargı, karar, versin., havayı, koklamak, doğan, grubu, yazarları, davasını, görmezden, gelmişler., otu, boku, yazmışlar., gündemin, meselesine, girememişler.nedeni, basit., tırsmışlar., korkmuşlar., içlerinden, geleni, yazsalar, emin, çölaşan, durumuna, düşebilirler., sade, suya, tirit, okur, soracak, ne, oldu, dün, hepiniz, aslan, kesilmiştiniz, diye., onun, susmayı, koklamayı, tercih, etmişler., gazetecilikse, partiler, kapatılmasınsenin, fikrin, soranlar, bn, prensip, partilerin, kapatılmasına, karşıyım., dtpnin, kapatılmaması, defalarca, yazdım, söyledim., görüşlerim, geçerli., hiç, kapatılmamalı., yönetimi, başbakan, recep, tayip, erdoğanın, 22, temmuz, gecesi, verdiği, sözü, hatırlamalı, uygulamalı., herkesin, başbakanı, hatırlamalı., türkiyeyi, türkiye, yapan, kurumlarla, ilkelerle, oynamamalı., yolsuzlukların, giderken, partizanca, tavır, takınmamalı., edirne, belediyesindeki, yolsuzlukla, ankara, yolsuzluğu, farklı, gözle, görmemeli., edebiyatından, vazgeçmeli., ülkede, kabullenmeli., 47ye, yakın, ülkeyi, müslümanlar laikler, türkler kürtler, ümmetçi, kürtler ayrılıkçı, kürtler, bölsün, verilmedi.

Bayramda bu filmlere gidilir!

pharmacid[pilli_silinen_hesap] — Sat, 13 Oct 2007 11:27:41 GMT

http://www.internethaber.com/news_detail.php?id=108463

ilgili yazılar

bu yazı pharmacid[pilli_silinen_hesap] tarafından hafif.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

etiketler: bayram, aksiyon, film, hafta, gerilim, korku, sinema, yabancı, yönetmen, senarist, macera, mizah, vaat, karanlık, tempo, izleyici, bilim kurgu, yazar, roman, ödül, sevgi, anne, kız, duygusal, casus, dolar, gişe, rekor, avrupa birliği, türk olmak, oryantalizm, batılı, avrupalı, sentez, kimlik, manzara, türkiye, janjan, mahalle baskısı, aşk, ilişki, yunan, masum, aile, kasaba, nefret, medya, antalya, festival, ültimatom, gün batımı, gündüz, nöbet, evening, the bourne ultimatum, day watch, dnevnoi dozor, shootem up

Süper lig puan durumu ve hafta hafta maçlar....

iso1000 — Wed, 26 Sep 2007 17:59:14 GMT

http://www.cnnturk.com/SPOR/FUTBOL/haber_detay.asp?PID=177&haberID=377100

ilgili yazılar

bu yazı iso1000 tarafından hafif.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

etiketler: süper lig, lig, birinci lig, maç, futbol, tarih, ne, zaman, puan, durumu, hafta, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, derbiy, derby, galatasaray, fenerbahçe, trabzon, beşiktaş, takım, maçları, kaçıncı, gol, atılan, yenilen, kaç, şampiyon, beraberlik, averaj, avaraj