hafif.org

Pop Art deyince akla gelen ilk cevap “popülist anlayış”tır; oysa ki Pop Art imgeleri tematize eder ve hatta hafif bir mizah anlayışı ile bulunma (varlık) sebeplerini ortaya koyarak sorgular. Pop Art, İngiltere ve Amerika’da 60’lı yıllarda ortaya çıkmış sanat akımıdır. İngiliz pop sanatı, Richard Hamilton, Peter Blake, Roger Coleman gibi sanatçılarla tanınır. Amerikan pop sanatında aynı dönemlerde Jasper Johns, Robert Rauschenberg, Andy Warhol, Roy Lichtenstein ve Claes Oldenburg gibi sanatçılar bu tarzı temsil eder.

Pop Art, sanatın her dalı ve günlük yaşam imgelerinin genel anlamda en çok yaklaştığı; gerçek manada ise birbirinin en fazla düşmanı konumunda olduğu bir tarzdır. Kimi zaman imgeleri kimliksizleştirir, kimi zaman ise imgeleri güçlü ironiyle sorgulatır. Gitgide daha fazla büyüyen tüketim çarkı içine fast food’dan tutun da sinemaya kadar birçok marka girer.

60’lı yıllara imza atmış olan Kennedy’nin, “... aya adım atmış olacağız” sözü, televizyonun başına sabitlenen yaşamlar, Nasa’nın deneyleri, yürüyen yollar, galaksiler arası düşler ve başka oluşumlar, beyaz perdede ve çizgi filmlerde yansımalarını bize göstermiştir. Fütüristik bu eğilimler giderek daha bir belirginleşir. Tüketim kültürü dünyayı sarar ve endüstri geleneği ile gelen yaşam kültürünü sorgulayan pop sanatçıları felsefelerini kolâjla anlatırlar. Bu, aslında son derece parlak, renkli, gerçekçi ya da tam tersi düşünen yaşamdan bir kadrajdır.

Claes Oldenberg, Dev hamburger

Pop sanatını tuvalden koparan Claes Oldenburg, tüketim imgelerinin miktarlarını irdeler; dev hamburgerler, izmaritler gibi… Hayat içinde yer edinilen ürünleri büyüterek sanat izleyicisine ruhsal ezilme gibi hissel baskı yaşatır. Stanley Kubrick’in ünlü “ Truman Show”u da aynı yaklaşımlı ütopik bir yapıttır.

Roy Lichtenstein

İnsan hayatlarını belgeleyen Lichtenstein, illüstrasyon sahnelerini tuvaline taşır ve o dönemin sosyal ilişkilerini belgeler. Roy Lichtenstein'in resimlerinde çizgi roman stili görülür.

Andy Warhol ve Marliyn

Pop Art’ın markalaşmış imajı Andy Warhol, seri grafikçi ve illüstratördür. 1928-1987 yılları arası yaşamış, Pop Art’ın en önemli temsilcilerinden Rus asıllı Amerikalı ressam, yayıncı, yapımcı ve yazar kimliği ile tanınır. Warhol, endüstriyel dünyanın sürekli tekrarını ifade eder. Oluşum süreci ve kodlamaları ile Warhol’un sanatı, parlak renkli “Marilyn”lerden ya da “çorba kutuları” ndan ibaret değildir. Yine de Marilyn Monroe tablosu en çok bilinen eseridir. Çizdiği illüstrasyonlar, sahne tasarımları, kitapları, çizgi roman kahramanları, coca cola şişeleri, çorba kutuları, tasarımları, çektiği kısa filmleri ve ödülleri, kendisinin “Fabrika” adını verdiği stüdyosundan çıkmıştır. Warhol'un stilinde, mizah içeren yaklaşımlar, koyu, baskın, parlak renkler ve belirgin imajları buluruz.

Bütün bu çalışmalarla tanınan Warhol’un, bir röportajında söylediği “Birisinin yazdığı kitabı okumaktansa iç çamaşır alışını seyretmeyi tercih ederim,” sözü ile Pop Art’a bakışının farklı bir boyutta olduğu da söylenebilir.

John Clem Clark

John Clem Clark bu resminde; nostalji ve modern unsurları birleştirmiş.

Özetle, 60’lı yıllarda artan tüketim çılgınlığını irdeleyen ve sorgulayan Pop Art sanat akımı o döneme damgasını vurmuştur.

Günümüzde, fazlaca artan ve had safalara erişen tüketim çılgınlığını sorgulayabiliyor muyuz?

Kaynaklar: *“Pop Art" Klaus Honnef

*"Warhol Prints katalogu"

*"Sixties Design" Philipe Garner