1950’lerin sonu 60’ların başında antibiyotik üretiminde daha ucuz yöntemler bulmak için çalışmalar yürüten Alman ilaç firması Chemie Grünenthal, kimyasal bir kaza eseri tesadüfen bulduğu ve adına “thalidomide” dediği drogu piyasaya sürdü. Yüksek doz talidomide maruz bırakılan hayvanlar üzerinde yapılan bazı testler sonrasında firma, ilacın zararsız olduğunu ve önemli bir yan etkisinin olmadığını duyurdu. Ama bu, büyük bir yanılgıydı.
Chemie Grünenthal, 1955’de ilaç üzerinde ileri araştırmalar ve klinik çalışmalar yapılmadan ilacın ücretsiz örneklerini dağıtmaya başladı. Nöbetlerini önlemek için ilacı almaya başlayan epilepsi hastaları, ilaç alımı sonrası derin bir uykunun ortaya çıktığını, ilacın yatıştırıcı ve sakinleştirici etkilerinin olduğunu bildirdiler. Aslında aynı hastalar drogun diğer yan etkilerinden de söz etmiş fakat bunlar önemsiz kabul edilerek göz ardı edilmişti.
İlacı almaya başlayan hamileler; uykuya eğilim, halsizlik, kabızlık, deride kızarıklıklar, ciddi kafa ve mide ağrıları, ellerde ve ayaklarda uyuşma, baş dönmesi, sinirlilik, titreme, kulak çınlaması, depresyon gibi yan etkilerden söz etmeye başladılar. Bir yıl içerisinde ise talidomid kullanan anneler, çok sayıda doğumsal anomalili bebek dünyaya getirmeye başladı. En yaygın doğumsal defekt ise; normalden kısa, malforme, yüzgeç benzeri kol ve bacaklarla kendini gösteren “fakomeli (phocomelia)” idi. Hatta bu anomaliyle dünyaya gelen çocuklara "flipper babies(yüzgeçli bebekler)" denmeye başlandı.
İlaç firmaları başlangıçta, giderek artan talidomid ile ilişkili doğumsal bozuklukları ve yeni doğan ölümlerini inkâr etse de bu ciddi yan etkiler medya yardımıyla dünya çapında duyulmaya başlamış, saygın tıp dergileri bu drogun çok sayıda yan etkisini detaylarıyla yayımlamıştı. ABD’de ise talidomidin izni defalarca FDA tarafından iptal edilmiş, drogun özellikle gebelik döneminde insan metabolizması üzerine etkilerini ortaya çıkaran ileri düzeyde araştırmalar yapılmıştı.
Sonuçta talidomid tüm dünyada piyasadan çekildi. Fakat bu tıp felaketinden etkilenen aileler ve talidomid kurbanları için çok geç alınmış bir karardı. Dünya üzerinde 46 ülkeden 10.000’in üzerinde bebek ilacın yan etkisi nedeniyle sakat olarak dünyaya geldi ve bunların yaklaşık yarısı da talidomidin yüksek mortalite oranı sebebiyle erişkin bir birey olamadan yaşama veda etti.
ne zaman bir hastaya hayır bu ilacın anlattığınız gibi bir yan etkisi yok desem aklıma talidomid gelir. ya gelecekte birşey olursa diye korkarım. gelmiş geçmiş en büyük faciasıdır.
bu arada ilacı tekrar kullanmka isteyen pharmion şirketinin cesaretini de tebrik ediyorum. umarım yan etkisini engelleyebilecek bir modifikasyon yakalanabilir.
açıkcası ilacın ilk olarak neden kullanılmaya başlandığını anlayamadım? hangi amaçla piyasaya sürülmüş?
mansonilized,
"bir musibet bin nasihatten iyidir" bağlamında tıp dünyası bu faciadan büyük dersler çıkarmıştır ve bence çıkarmaya da devam etmelidir.
hamilelerde sakinleştirici bir ilaç olarak piyasaya sürüldü. gerginlik ve huzursuzluk hissini azaltmak için.
deborahhhh
hamilelerde sakinleştirici bir ilaç olarak piyasaya sürüldü. gerginlik ve huzursuzluk hissini azaltmak için.
talidomidin aidste kilo kaybını engellediği ve cüzzam tedavisinde olumlu etkileri olduğu düşünüldüğünden 1960lardan bu yana bu konuda çalışmalar sürmektedir.
@deborahhh,
ilk önce sedatif(sakinleştirici) olarak piyasaya sürülmüş. Bu haliyle epilepsi(sara) hastaları da kullanmış.
Daha sonra ise yaygın olarak "Morning Sickness" (hamilelerdeki sabah bulantısı)nın tedavisinde...
her türlü ilacu hazetmez bi yapım vardır, bu nedenle hiç duymadığım bi şeydi bu neler olmuş bu ilaç yüzünden, yazının son bölümü de çok çarpıcı, yaşanan drama yeterince vurgu yapıyor.
çok fena hissettim....
Çok etkileyici bir yazı, elinize sağlık sevgili Chattagush. İnsan yazı sonunda belirttiğiniz ironi ile acı acı tebessüm etmekten, sevinme&yerinme arafında öylece kalıvermekten kendisini alamıyor, özellikle her renk ve ırktan ilaç mağdurlarını görünce...
Geçen sene bu ilaç hakkında bir arastırma yapmıstım. Talidomide o dönemde en cok Almanya'yı etkilemiş. Onlarca aile firmaya tazminat davası açmış.
Ayrıca talidomidin bu yan etkisini bulan ve toplumda bilinmesini sağlayan bir Alman göz doktoru.
Dikkat edilmesi gereken noktalardan biri de şu. Her ilaç belirli bir maximal dozun üzerinde pek cok öldürücü yan etkiye sahip. Mümkün olduğunca ilaç kullanımında hekim ve eczacılara danısalım...
bulgaristan gibi fakir ülke köylüsü parası olmadığı için hormonsuz gübre kullanıyor. böylece her şey organik ve doğal oluyor. fakirliğin bir diğer faydası.
chattagush çok çarpıcı bir konu ve anlatım, sizi tebrik ederim. Paylaşılan fotoğraflar dehşette bırakıyor biçare bizleri.
yazı hakkında değerlendirmede bulunan, yazıyı tutarak beğenisini gösteren arkadaşlara teşekkürler.
Talidomid faciası, ayrıca hayvanlar üzerinde yapılan deneyleri de tartışma konusu yapmıştır.
Hayvanların bir deney aracı olarak kullanılmasının bilimsel etik ile bağdaşamayacağını öne sürenler var.
Başka açıdan olaya yaklaşanlar ise; hayvan fizyolojisi ile insan fizyolojisi arasında çok önemli farklılıklar olması nedeniyle hayvan deneylerindeki olumlu sonuçların pek de önemli olamayacağını savunuyor.
pillinetwork sitelerine yorum ekleyebilmek ve daha fazlası için, üye olun ya da giriş yapın.
